नॉस्टॅल्जिया (स्मरण-रमण)

आपण लहान असतो तेव्हा कधी एकदा मोठं होवू असं वाटत असतं.

प्रत्येकाची कारणं वेगवेगळी असतात;

उदा. अभ्यास करावा लागत नाही , मोठयांना कोणी प्रश्न विचारत नाही इथपासून ते अगदी काहिही कारणं असतात.

पण मोठे मात्र बरेचदा नॉस्टेल्जिक होतांना दिसतात. कायम बालपण,तारुण्य त्या वयात केलेली मजा, आलेले अनुभव, शाळा / कॉलेज मधले दिवस ह्या स्मरणयात्रेत रमतात. काय कारण असेल ह्या विरोधाभासाचं ?

कारण नेमक सांगता येइल का ते माहित नाही.

लहानपणी आपलं विश्व तस चाकोरीबद्ध असतं एक ठराविक चार पाच गोष्टींमध्येच आपण गुंतलेलो असतो.
त्या जागेवरुन मोठ्यांच्या जगाबद्द्ल एक कौतुकमिश्रित कुतुहल असतं . त्यातल्या गमती,मजा अधिकार दिसत /जाणवत असतो पण त्यामागचे कष्ट , स्वाभिमानाला ठेच देणारे प्रसंग, हितशत्रूंचे परतवलेले हल्ले, अनुभव हे आपल्याला तेव्हा जाणवत नाही. जस जसे मोठे होत जातो तसे हे सगळे आपल्या विश्वाच्या परिघात सामिल होवू लागतात आणि बाल्य (इनोसंस) लोप पावू लागतं. तेव्हाच कधीतरी आपल्याला आपल्या बालपण / तरुणपणातले दिवस दिसतात .
तेव्हा हे काहिच नव्हतं त्यामुळे ते दिवस अजुनच सोनेरी वाटतात आणि आपण नॉस्टॅल्जिक होतो.
कितीही वाटलं तरी ते दिवस पुन्हा येणार नाहीत ह्या कल्पनेनी अजूनच वाईट वाटतं.

‘तुमच्यातले बाल्य कायम जपून ठेवा’ असं जेव्हा थोरमोठे म्हणतात तेव्हा त्याचा अर्थ हाच असावा की तुम्ही जितकं बाल्य जपाल तेवढा तुमचा नॉस्टॅल्जिया समतोल राहिल कारण हे स्मरण-रमण कितीही छान असलं तरी कधीही परत न येणारं आहे तेव्हा ‘मोठं’ होण्याचं सत्य स्विकारुन पुढेच जायलाच हवं